Model ESCO w praktyce

Model ESCO to sposób realizacji inwestycji w efektywność energetyczną, w którym wykonawca – firma ESCO – bierze na siebie odpowiedzialność za projekt, finansowanie, wdrożenie, serwis i utrzymanie instalacji. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo korzystające z tej formy współpracy może modernizować swoją infrastrukturę energetyczną bez angażowania środków własnych. Zwrot kosztów inwestycji następuje z wygenerowanych przez projekt oszczędności.

To podejście szczególnie cenią firmy przemysłowe, które potrzebują szybkiej modernizacji, ale mają ograniczone możliwości inwestycyjne lub długie procedury budżetowe. Współpraca z partnerem ESCO, takim jak np. DB Energy, pozwala rozpocząć projekt niemal natychmiast, bez konieczności rezerwowania środków w planie inwestycyjnym.

Każdy projekt ESCO jest kompleksowy i obejmuje kilka kluczowych etapów, które zapewniają przewidywalność wyników i bezpieczeństwo inwestycji:

Audyt i analiza potencjału oszczędności

Pierwszym krokiem jest analiza stanu obecnego – pomiar zużycia energii, ocena efektywności procesów technologicznych oraz identyfikacja miejsc strat energii. Efektem audytu jest określenie potencjału redukcji kosztów oraz wskazanie możliwych działań inwestycyjnych.

Opracowanie koncepcji technicznej i modelu finansowego

Na podstawie zebranych danych powstaje koncepcja techniczna wraz z analizą finansową, która pokazuje efekty energetyczne dla zakładu przemysłowego oraz szacowane oszczędności. Dodatkowo wynikiem analizy jest przedstawienie wariantów realizacji projektu w modelu ESCO, z uwzględnieniem preferencji klienta w zakresie terminu obowiązywania umowy (5 – 15 lat).

Finansowanie i zawarcie kontraktu

Firma ESCO – np. DB Energy – organizuje finansowanie projektu, dzięki czemu Klient nie musi poszukiwać zewnętrznych źródeł ani negocjować warunków z instytucjami finansowymi. Projekt może być rozliczany pozabilansowo, co oznacza, że nie wpływa na poziom zadłużenia przedsiębiorstwa.

Realizacja inwestycji

Na tym etapie odbywa się zakup i montaż urządzeń, modernizacja instalacji oraz wdrożenie systemów zarządzania energią. Firma ESCO odpowiada za cały proces – od logistyki po nadzór techniczny – a Klient współpracuje tylko z jednym podmiotem.

Utrzymanie i monitoring efektów

Po uruchomieniu instalacji firma ESCO zapewnia obsługę eksploatacyjną i serwisową, a także ciągły monitoring parametrów pracy. Na podstawie rzeczywistych danych potwierdzane są uzyskane oszczędności i naliczane płatności zgodnie z umową.

W modelu ESCO rozliczenia opierają się na wynikach, a nie na kosztach. Klient płaci firmie ESCO dopiero po uzyskaniu potwierdzonych oszczędności. W zależności od ustaleń, może to być opłata stała (np. miesięczna / kwartalna) lub procent od wartości wygenerowanych oszczędności. Część uzyskanych oszczędności pozostaje w firmie, natomiast pozostała część stanowi wynagrodzenie ESCO za finansowanie, realizację i utrzymanie projektu.

W praktyce oznacza to, że z perspektywy Klienta inwestycja zaczyna generować dodatnie przepływy finansowe już w pierwszym roku po uruchomieniu. Po zakończeniu kontraktu wszystkie korzyści z dalszych oszczędności należą już w pełni do Klienta.

Jedną z największych zalet modelu ESCO jest jego neutralność bilansowa. Inwestycja nie jest wykazywana jako zadłużenie, dzięki czemu nie pogarsza wskaźników finansowych firmy ani nie ogranicza jej zdolności kredytowej.

W odróżnieniu od realizacji inwestycji własnymi zasobami lub za pośrednictwem generalnego wykonawcy, model ESCO umożliwia uruchomienie projektu bez zaciągania zobowiązań finansowych (np. kredytowych lub leasingowych) obciążających bilans. Ponadto należy podkreślić, że model ESCO daje dodatkową korzyść w stosunku do tradycyjnych źródeł finansowania projektu (kredyt inwestycyjny/leasing) - brak wkładu własnego. To szczególnie istotne w przedsiębiorstwach o dużych potrzebach modernizacyjnych, które równocześnie muszą zachować płynność finansową.

Współpraca z firmą ESCO, taką jak DB Energy, to nie tylko finansowanie, ale przede wszystkim transfer ryzyka. Realizacja projektów inwestycyjnych wiąże się z szereg czynników ryzyka, których realizacja może istotnie zmniejszyć opłacalność inwestycji. W przypadku modelu ESCO, Klient ma możliwość przetransferować wybrane czynniki ryzyka na firmę ESCO, które w tradycyjnym modelu inwestycyjnym obciążają przedsiębiorstwo.

Model ESCO chroni przed:

• ryzykiem zarządzania podwykonawcami – Klient współpracuje tylko z jednym partnerem, co eliminuje konieczność koordynowania wielu dostawców i sporów o odpowiedzialność za ewentualne problemy,
• błędami projektowymi – odpowiedzialność za dobór technologii i projekt techniczny leżą po stronie firmy ESCO,
• awariami instalacji – przez cały okres kontraktu firma ESCO zapewnia serwis i nadzór nad instalacją,
• ryzykiem płynności – Klient nie angażuje własnych środków na etapie realizacji inwestycji, a po jej uruchomieniu partycypuje w oszczędnościach, co nie naraża sytuacji płynnościowej firmy,
• ryzykiem naruszenia kowenantów finansowych – inwestycja może być rozliczana pozabilansowo, dzięki czemu Klienci nie ryzykują naruszenia kowenantów innych umów finansowych,

Dzięki takiemu podejściu Klient zyskuje kompleksową ochronę – zarówno techniczną, jak i finansową – przy jednoczesnym uproszczeniu całego procesu inwestycyjnego.

Polski przemysł coraz częściej sięga po model ESCO jako narzędzie realizacji strategii efektywności energetycznej i dekarbonizacji. Dla wielu firm jest to jedyny sposób, aby zmodernizować przestarzałą infrastrukturę przy rosnących kosztach energii i ograniczonych budżetach inwestycyjnych.

W porównaniu z tradycyjnymi modelami finansowania, ESCO pozwala połączyć korzyści technologiczne z bezpieczeństwem finansowym. Pełna obsługa projektu oraz brak konieczności angażowania własnych środków sprawiają, że przedsiębiorstwa mogą koncentrować się na swojej podstawowej działalności, jednocześnie redukując zużycie energii i emisje CO₂.

Model ESCO to rozwiązanie, które łączy w sobie modernizację technologiczną, efektywność energetyczną i bezpieczeństwo finansowe. Umożliwia realizację projektów bez inwestowania własnych środków, minimalizuje ryzyko i zapewnia wymierne oszczędności.

Dzięki takiemu podejściu firmy przemysłowe mogą szybciej reagować na zmieniające się warunki rynkowe, poprawiać wyniki finansowe i realizować cele zrównoważonego rozwoju. Współpraca z doświadczonym partnerem, takim jak DB Energy, pozwala nie tylko obniżyć koszty energii, ale też w pełni kontrolować proces modernizacji – od audytu po utrzymanie instalacji.