Energetyka wiatrowa
W obecnych warunkach rynkowych energetyka wiatrowa jest ważną technologią do wykorzystania dla przedsiębiorstw przemysłowych - pozwala stabilizować koszty energii dzięki długoterminowym umowom PPA, realizować cele środowiskowe oraz zwiększać konkurencyjność produkcji, pod warunkiem właściwego ułożenia kontraktu i zarządzania profilem zużycia energii. W połączeniu z rozwojem nowych projektów wiatrowych i rosnącą dostępnością zielonej energii stanowi jeden z kierunków transformacji energetycznej polskiego przemysłu. Coraz więcej firm, także z branży przemysłowej, analizuje możliwość inwestycji we własne źródła wiatrowe lub długoterminowe kontrakty na dostawę energii z farm wiatrowych.
Czym jest energetyka wiatrowa?
Energetyka wiatrowa to produkcja energii elektrycznej z wiatru przy wykorzystaniu turbin wiatrowych. Energia kinetyczna mas powietrza wprawia wirnik turbiny w ruch, a generator przekształca energię mechaniczną w elektryczną. To technologia zeroemisyjna, która nie wykorzystuje paliw kopalnych, dzięki czemu wspiera realizację celów klimatycznych i obniża ślad węglowy przedsiębiorstw.
Współczesne turbiny wiatrowe charakteryzują się wysoką sprawnością i coraz większą mocą jednostkową - na lądzie zwykle od 2 do 7 MW, a na morzu nawet powyżej 10-15 MW. Dzięki temu farmy wiatrowe mogą dostarczać znaczące ilości energii do systemu elektroenergetycznego lub bezpośrednio do odbiorców przemysłowych (mechanizm umów PPA).
Jak działa turbina wiatrowa?
Zasada działania turbiny wiatrowej jest stosunkowo prosta, choć sama technologia jest zaawansowana:
- wiatr napędza łopaty turbiny, które obracają się wokół osi wirnika,
- wirnik przekazuje energię do generatora, gdzie ruch obrotowy zamienia się w energię elektryczną,
- system sterowania na bieżąco dostosowuje kąt natarcia łopat oraz obraca gondolę tak, aby turbina była ustawiona optymalnie względem kierunku wiatru,
- infrastruktura towarzysząca – transformatory, linie kablowe, stacje GPZ – umożliwia przesył energii do sieci lub do odbiorcy końcowego.
Turbiny pracują przy minimalnej prędkości wiatru (tzw. cut-in) wynoszącej ok. 3 m/s, zaś przy zbyt silnym wietrze powyżej ok. 25 m/s są automatycznie wyłączane w celu ochrony przed uszkodzeniem.
Onshore i offshore - czym się różnią?
Energetyka wiatrowa onshore
Onshore oznacza turbiny instalowane na lądzie. To najbardziej rozpowszechniona forma energetyki wiatrowej w Polsce. Do zalet lądowych farm wiatrowych należą:
- niższy koszt realizacji projektu w porównaniu z offshore,
- krótszy czas realizacji inwestycji,
- łatwiejsza logistycznie budowa i serwisowanie,
- możliwość lokowania instalacji blisko energochłonnych zakładów jako źródło własne.
Główne wyzwania to konieczność zachowania odpowiednich odległości od zabudowań oraz lokalne uwarunkowania środowiskowe i społeczne. Największą farmą wiatrową onshore w Polsce jest farma Potęgowo - to 98 turbin wiatrowych, o łącznej mocy ponad 250 MW.
Energetyka wiatrowa offshore
Offshore oznacza turbiny montowane na morzu. Instalacje offshore cechuje:
- wyższa efektywność pracy (więcej uzyskanej energii) dzięki stabilniejszym i silniejszym wiatrom,
- duża moc jednostkowa, co pozwala na budowę wielkoskalowych farm,
- wysokie koszty inwestycyjne, wynikające z trudniejszych warunków budowy i serwisowania,
- konieczność rozbudowanej infrastruktury przyłączeniowej, np. kabli podmorskich, stacji na morzu i na lądzie.
Polska rozwija obecnie szeroki program farm wiatrowych na Bałtyku, które w perspektywie dekady mogą stać się istotnym elementem miksu energetycznego oraz źródłem zielonej energii dla przemysłu. Jeden z projektów, Baltica 2, realizowany przez Grupę PGE i Ørsted, zakłada wybudowanie 107 turbin w polskiej części Morza Bałtyckiego. To największy pod względem mocy wytwórczej projekt energetyki wiatrowej offshore w Polsce.
Czy energetyka wiatrowa ma sens dla przedsiębiorstw przemysłowych?
Z punktu widzenia przedsiębiorstw przemysłowych energetyka wiatrowa ma dziś wyraźny sens biznesowy i operacyjny. Długoterminowe kontrakty PPA oparte na energii z wiatru pozwalają stabilizować koszty oraz zmniejszać zależność od niestabilnych cen na rynku, co jest szczególnie istotne dla firm o dużym i przewidywalnym zapotrzebowaniu. Polska charakteryzuje się dobrymi warunkami wiatrowymi, dzięki czemu turbiny osiągają wysokie uzyski energii, zapewniając atrakcyjną cenę w długim okresie.
Jednocześnie energia z wiatru jest jednym z najskuteczniejszych sposobów redukcji śladu węglowego. Rozwój rynku PPA sprawia, że przedsiębiorstwa mają dostęp do wielu projektów i elastycznych modeli współpracy, a w sprzyjających lokalizacjach możliwe jest także postawienie turbin wiatrowych bezpośrednio przy zakładzie, co dodatkowo obniża koszty energii.
Kontrakty PPA i cPPA - umowy na zakup energii
Czytaj artykułEnergetyka wiatrowa w Polsce i w Europie
Europa jest dziś globalnym liderem w rozwoju morskiej energetyki wiatrowej, a takie projekty jak brytyjski kompleks Hornsea czy niemieckie farmy na Morzu Północnym pokazują skalę inwestycji sięgającą kilku gigawatów mocy zainstalowanej na pojedynczym obszarze.
Polska, choć startowała później, posiada jeden z największych potencjałów wiatrowych w regionie – zarówno na lądzie, jak i na morzu. Szacuje się, że krajowy potencjał onshore może przekraczać 30 GW, o ile utrzymane zostaną korzystne regulacje dotyczące lokalizacji turbin, natomiast potencjał offshore na Bałtyku oceniany jest na ponad 20–28 GW dzięki korzystnym warunkom wietrznym, płytkim wodom i stosunkowo bliskiemu dostępowi do infrastruktury sieciowej. W efekcie energetyka wiatrowa ma potencjał, żeby stać się jednym z głównych elementów transformacji energetycznej w Europie, a Polska ma realną możliwość dołączenia do grona państw, które opierają znaczną część miksu energetycznego na stabilnej, przewidywalnej i skalowalnej produkcji energii z wiatru.
Podsumowanie
Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce będzie w najbliższych latach coraz silniej powiązany z potrzebami przemysłu, który poszukuje stabilnych cen energii i sposobów na ograniczenie emisji CO₂. Rosnąca liczba dostępnych projektów, liberalizacja przepisów dotyczących lokalizacji turbin oraz szybki rozwój morskich farm wiatrowych sprawiają, że wiatr staje się jednym z najbardziej perspektywicznych źródeł energii dla przedsiębiorstw. Wraz z postępem technologicznym – większymi turbinami, lepszymi systemami predykcji produkcji oraz integracją z magazynami energii – rośnie także efektywność całych instalacji, co dodatkowo poprawia wskaźniki ekonomiczne projektów.
W dłuższej perspektywie energetyka wiatrowa będzie odgrywać bardzo istotną rolę w budowaniu niskoemisyjnego i odpornego na wahania cen systemu energetycznego. Dla firm przemysłowych oznacza to możliwość uzyskania przewagi konkurencyjnej poprzez obniżenie kosztów operacyjnych, zabezpieczenie dostaw energii (w przypadku posiadania własnej turbiny wiatrowej) oraz spełnienie wymogów regulacyjnych z zakresu zrównoważonego rozwoju i ESG. W miarę dojrzewania rynku PPA i dalszej ekspansji farm wiatrowych, energia wiatrowa stanie się jednym z fundamentów transformacji energetycznej polskiego przemysłu, umożliwiając firmom bardziej przewidywalne, tańsze i czyste funkcjonowanie.
