Kogo dotyczy raportowanie ESG i na czym ono polega?

Raportowanie ESG (Environmental, Social, Governance) to proces, w którym firmy przedstawiają informacje na temat swojego wpływu na środowisko, społeczeństwo oraz wewnętrzne mechanizmy zarządzania. Skrót ESG odnosi się do trzech obszarów:

• environmental (środowisko) - obejmuje zagadnienia związane z emisją gazów cieplarnianych, zużyciem energii, gospodarką odpadami, bioróżnorodnością i wpływem firmy na klimat;
• social (społeczne) - dotyczy odpowiedzialności społecznej, m.in. praw człowieka, warunków pracy, różnorodności oraz relacji z lokalnymi społecznościami;
• governance (ład korporacyjny) - koncentruje się na strukturach zarządzania, transparentności, etyce, przeciwdziałaniu korupcji i mechanizmach kontrolnych w firmie.

Raport ESG nie jest jedynie dokumentem – to potwierdzenie, że dana firma działa w sposób zrównoważony, przejrzysty i odpowiedzialny. Dla wielu inwestorów to jeden ze wskaźników, który pokazuje, w jaki sposób przedsiębiorstwa dbają o swoje otoczenie biznesowe.

Obowiązek raportowania ESG w Unii Europejskiej dotyczył wcześniej jedynie dużych firm o szczególnym znaczeniu dla gospodarki, które musiały spełniać wymogi Dyrektywy NFRD (Non-Financial Reporting Directive). Jednak od 2024 roku, zgodnie z nową Dyrektywą CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), zakres obowiązku raportowania zostaje znacząco rozszerzony.

Zgodnie z nowymi przepisami, obowiązek raportowania ESG obejmie:

• wszystkie duże przedsiębiorstwa, które spełniają co najmniej dwa z trzech kryteriów: zatrudnienie powyżej 250 pracowników, obrót roczny powyżej 40 mln euro, suma bilansowa powyżej 20 mln euro.
• małe i średnie przedsiębiorstwa notowane na giełdzie, jednak dla nich przewidziane są uproszczone wymogi raportowania.
• konsorcja międzynarodowe, które prowadzą działalność na terenie Unii Europejskiej.

Raport ESG powinien kompleksowo przedstawiać wpływ działalności firmy na środowisko, społeczeństwo oraz sposób zarządzania organizacją. Kluczowe elementy, które powinny znaleźć się w takim raporcie, to:

Z zakresu środowiska (Environmental):

• emisje gazów cieplarnianych (w tym CO₂ i innych szkodliwych gazów);
• zużycie energii oraz strategia firmy na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej;
• gospodarka odpadami i sposób zarządzania zasobami naturalnymi;
• strategia dostosowania się do zmian klimatycznych.

Z zakresu aspektów społecznych (Social):

• warunki pracy oraz polityki równościowe (np. dotyczące różnorodności płci, wieku, pochodzenia);
• zdrowie i bezpieczeństwo pracowników;
• relacje z lokalnymi społecznościami oraz działania prospołeczne;
• zasady przestrzegania praw człowieka i standardy etyczne.

Z zakresu ładu korporacyjnego (Governance):

• struktura zarządzania firmą, w tym skład zarządu i rad nadzorczych;
• polityka dotycząca przejrzystości i etyki w firmie;
• mechanizmy zapobiegania korupcji i polityka zgodności z regulacjami prawnymi.

Dyrektywa CSRD wprowadza nowe zasady raportowania ESG, które znacznie rozszerzają obowiązek informacyjny firm. Jakie zmiany przynosi ta regulacja?

Kogo dotyczy raportowanie ESG?

O ile wcześniej obowiązek raportowania dotyczył jedynie dużych firm, to teraz zostaną nim objęte również średnie przedsiębiorstwa oraz te notowane na giełdzie. Dla polskich firm oznacza to, że wiele z nich po raz pierwszy będzie musiało sporządzać raporty ESG, co wiąże się z potrzebą dostosowania wewnętrznych procedur i polityk.

Co musi się znaleźć w raporcie ESG?

Dyrektywa CSRD wprowadza obowiązek bardziej szczegółowego ujawniania informacji, m.in. dotyczących wpływu firmy na zmiany klimatyczne, bioróżnorodność oraz równość społeczną. Raporty te będą musiały być sporządzane zgodnie z nowymi europejskimi standardami raportowania zrównoważonego rozwoju (ESRS).

Kto weryfikuje raporty niefinansowe?

Raporty ESG będą musiały być audytowane przez zewnętrznych specjalistów, co zwiększy ich wiarygodność i transparentność.

Raportowanie niefinansowe ESG – od kiedy?

Duże firmy będą musiały przygotować raporty ESG zgodnie z CSRD już od 2024 roku (za rok 2023), natomiast średnie firmy notowane na giełdzie – od 2026 roku.

Dla polskich firm, zwłaszcza z branży przemysłowej, raportowanie ESG niesie za sobą wiele wyzwań, ale jednocześnie otwiera nowe możliwości. Oto kilka ważnych dla przedsiębiorców zmian:

• zwiększenie konkurencyjności - firmy, które przejrzystość i zrównoważony rozwój postawią na pierwszym miejscu, mogą zyskać przewagę konkurencyjną. Inwestorzy i klienci coraz częściej wybierają partnerów, którzy dbają o środowisko i społeczeństwo;
• dostosowanie do regulacji - raportowanie ESG staje się obowiązkiem prawnym, więc firmy muszą przygotować się na spełnienie nowych wymogów, aby uniknąć kar i sankcji;
• budowanie zaufania - transparentne raporty ESG budują zaufanie wśród interesariuszy, takich jak inwestorzy, klienci, pracownicy oraz społeczności lokalne. Firmy, które pokazują swoje zaangażowanie w zrównoważony rozwój, są postrzegane jako bardziej odpowiedzialne i godne zaufania;
• poprawa efektywności operacyjnej - działania na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej oraz redukcji emisji mogą nie tylko pozytywnie wpłynąć na wizerunek firmy, ale również przynieść realne oszczędności operacyjne;
• ryzyko wizerunkowe - firmy, które nie dostosują się do nowych wymagań lub będą prowadzić działania „greenwashingowe” (pozorujące troskę o środowisko), mogą narazić się na krytykę ze strony mediów, klientów i regulatorów.

Raportowanie ESG to nie tylko narzędzie zgodności z przepisami, ale także szansa na budowanie zrównoważonego rozwoju i wzmocnienie pozycji na rynku. Dla firm przemysłowych, które stają przed wyzwaniem dostosowania się do wymogów Dyrektywy CSRD, raporty ESG mogą stać się fundamentem strategii zrównoważonego rozwoju i przewagi konkurencyjnej.